نیکل کاتالیست

نیکل کاتالیست

نیکل کاتالیست (Nickel Catalyst) همان نیکل نوع رینی است که به منظور کاربردهای کاتالیستی به عنوان کاتالیست ناهمگن در صنایع شیمیایی مورد استفاده قرار گرفته اند. رینی نیکل به احترام مخترع آن موری رینی به این نام شناخته شده است. ایشان در سال 1291 روش جدیدی از آماده سازی نیکل متخلخل با استفاده از حل کردن آلیاژ Si-Ni در محلول هیدروکسید سدیم را ثبت کرد.

 همچنین ایشان در سال 1291کاتالیستی برپایه آلیاژ Al-Ni را ثبت کرد. این نوع از کاتالیست ها متفاوت از انواع دیگر کاتالیست ها هستند چراکه سطح ویژه آن ها از طریق حل شدن انتخابی عنصر آلومینیوم قابل دستیابی است. هم اکنون شرکت آمریکایی گریسبا بیش از ده ها نمایندگی در اقسا نقاط جهان در حال تولید و فروش این نوع از کاتالیست می باشد. همچنین این نوع کاتالیست به نام های کاتالیست اسکلتی و کاتالیست اسفنجی نیز شناخته می شوند.

 مراحل ساخت و تولید چندین مرحله در تولید کاتالیست نوع رینی نیکل وجود دارد : الف) آلیاژسازی فلز M با نیکل بوسیله ذوب کردن دو فلز در کوره و خنک کردن آن. در صورت نیاز، مقدار اندکی فلزات ارتقا دهنده ممکن است به مذاب افزوده شود. فلز M می تواند آلومینیوم، سیلیکون، منیزیم، منگنز و دیگر فلزات مناسب باشد )به منظورامکان پذیری حل شدن انتخابی، نسبت اتمی M:Ni می بایستی بیشتر از 1/1:1 باشد. ب)خرد کردن آلیاژ به پودر با مش بین 44 و 944. پودر کردن آلیاژ منجر به کاهش زمان حل شدن و افزایش مساحت برای انتقال جرم خارجی می گردد.گاهی اوقات آلیاژ بدون خرد شدن وارد مرحله جدایش آلیاژی می گردد که در این صورت زمان حل شدن بیشتر، دماهای پایین تر و محلول های رقیق تر استفاده می گردد. آلیاژ به صورت تجاری در آسیاب گلوله ای خرد می گردد . ج)حل کردن پودر در محلول اسید استیک )Mg&Mn( و یا هیدروکسید سدیم )Al&Si(. به طور کل محلول های 14 تا 44 درصد وزنی استفاده می گردد. 

زمان و دمای حل شدن بسته به نوع آماده سازی متغیر است . د( شستن کاتالیست با محلول شستشوی مناسب. محلول شستشو بسته به نوع آماده سازی متغیر است . ه)ذخیره سازی کاتالیست تحت یک مایع مناسب در یک محفظه آب بندی شده به جهت جلوگیری از تماس کاتالیست با اکسیژن و اکسید شدن آن. مایع ذخیره کننده اغلب آب، الکل و یا یک محلول رقیق هیدروکسید سدیم است و عمر کاتالیست بسته به مایع ذخیره کننده دارد. کاربردهای کاتالیست رینی نیکل الف) واکنش های هیدروژن دهی هیدروژن دهی آلکین ها به آلکان ها -Hydrogenation reactions هیدروژن دهی نیتریل ها به آمین ها هیدروژن دهی کتون ها به الکل ها ( ) ( ) هیدروژن دهی آلدهید ها به الکل ها احیای گروه های نیترو به آمین ها ب) واکنش های آمین دار کردن احیایی یک گروه کربونیل می تواند به ترتیب به آمین های نوع اول R-CH2-NH2آمین های نوع دوم R-CH2-NH-CH2-R و یا آمین های سوم R-CH2 - 3-N بوسیله افزودن احیایی آمونیاک ، آمین نوع اول و یا آمین نوع دوم تبدیل شود. این واکنش ها روشی مفید برای تولید آمین ها هستند. معموالً یک عامل چگالنده مانند استات سدیم به مخلوط واکنش اضافه می گردد . ج)بجای استفاده از آمونیاک و یا آمین ها می توان از ترکیبات نیترو و یا آزو نیز استفاده کرد. احیاء در حضور یک آلدهید می تواند آمین های نوع دوم و نوع سوم را تولید کند . 

آمین دار کردن احیایی اسیدهای کتوکربوکسیلیک نوع α به اسید های حاوی گروه های آمین واکنش های جابجایی هالوژن زدایی جابجایی گروه های سولفونیک گوگردزدایی جابجایی گروه متوکسی نشان دهنده گروه های آریل Ar 4 است. اگر هالیدها، سولفیدها و سولفیت ها در مخلوط واکنش باشند می توانند کاتالیست را مسموم کنند . د)واکنش های اکسایش/کاهش تسهیم نامتجانس یا نامتناسب آلدهیدها به اسید کربوکسیلیک و الکل این واکنش به واکنش کانیزارو شناخته شده است. در حضور کاتالیست رینی نیکل، فرمالدهید 144 مرتبه سریعتر نامتجانس می شود. حتی ترکیباتی حاوی هیدروژن آلفا مانند بوتیرالدهیدکه بدون حضور کاتالیست رینی نیکل دستخوش تراکم الدولی شده و در حضور کاتالیست رینی نیکل به راحتی متجانس می شوند . رینی نیکل می تواند انتقال هیدروژن از یک مولکول دهنده به یک مولکول گیرنده را تسهیل کند. در این حالت مولکول دهنده اکسید می شود در حالی که مولکول گیرنده کاهش می یابد : مثال هایی از دهنده های هیدروژن: هیپوفسفیت سدیم NaH2PO2اتانول، ایزوپروپانول، سیکلوهگزانول، دی اتیل کربینول ، بنزوئین 6 کلسترول ، بنزوهیدرول و مثال هایی از گیرنده های هیدروژن: سیکوهگزانون، دی فنیل استیلن، الئورن ، بنزوئین ، 14 ، بنزوفنون ، استیلبن 11 کلستانون ه) واکنش های هیدروژن زدایی رینی نیکل کاتالیست هیدروژن زدایی خیلی خوبی نیست، به هرحال الکل های ثانویه در حضور این کاتالیست قابلیت هیدروژن زدایی شدن و تبدیل به کتون ها را با بازده ای بسیار بالایی دارند. این در حالی است که الکل های اولیه تمایل به تبدیل شدن به هیدروکربن ها، مونواکسید کربن و محصوالت چگالشی را دارند.

 واکنش های آبزدایی در فشارهای هیدروژن خیلی پایین قابل انجام است . به طور کلی این خانواده از کاتالیست های پر مصرف در حال حاضر در واکنشهای ذیل به صورت تجاری مورد استفاده قرار میگیرند . ﺭﻭﻏﻨﻬﺎﻱ ﻧﺒﺎﺗﻲ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﺗﺮﺍﺑﻲ ﺍﻧﮕﺠﻲ ﺩﺍﻧﺸﻴﺎﺭ ﮔﺮﻭﻩ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﻴﻤﻲ ـ ﺩﺍﻧﺸﻜﺪﻩ ﻓﻨﻲ ـ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺟﻮﺍﺩ ﺍﻳﻮﺍﻧﻲ ﻣﺮﺑﻲ ﮔﺮﻭﻩ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﻴﻤﻲ ـ ﺩﺍﻧﺸﻜﺪﻩ ﻓﻨﻲ ـ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﻏﻼﻣﻲ ﻧﮋﺍﺩﺛﺎﻧﻲ ﺁﺑﺎﺩﻱ ﻓﺎﺭﻍ ﺍﻟﺘﺤﺼﻴﻞ ﻛﺎﺭﺷﻨﺎﺳﻲ ﺍﺭﺷﺪ ﮔﺮﻭﻩ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﺷﻴﻤﻲ ـ ﺩﺍﻧﺸﻜﺪﻩ ﻓﻨﻲ ـ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ( ۸۲/۷/۱۲ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺗﺎﺭﻳﺦ ، ۸۲/۵/۶ ﺷﺪﻩ ﺍﺻﻼﺡ ﺭﻭﺍﻳﺖ ﺗﺎﺭﻳﺦ ، ۷۹/۱۱/۲۳ ﺩﺭﻳﺎﻓﺖ ﺗﺎﺭﻳﺦ ) ﭼﻜﻴﺪﻩ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺖ ﻧـﻴﻜﻞ ﺑـﻪ ﻃـﻮﺭ ﮔﺴـﺘﺮﺩﻩ ﺩﺭ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﭘﺘﺮﻭﺷـﻴﻤﻲ، ﻓﻮﻻﺩﺳـﺎﺯﻱ، ﻭ ﺭﻭﻏـﻨﻬﺎﻱ ﻧﺒﺎﺗـﻲ ﻛﺎﺭﺑـﺮﺩ ﺩﺍﺭﺩ . ﺩﺭ ﺻـﻨﺎﻳﻊ ﺭﻭﻏﻨﻬﺎﻱ ﻧﺒﺎﺗﻲ، ﻭﺍﻛﻨ ﺶ ﻫﻴﺪﺭﻭﮊﻧﺎﺳﻴﻮﻥ ﺭﻭﻏﻨﻬﺎﻱ ﻣﺎﻳﻊ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻧﻴﻜﻞ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻣﻲ ﺩﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﺭﻭﻏﻦ ﺟﺎﻣﺪ ﺑﺪﺳﺖ ﺁﻳﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻃﻮﻝ ﻋﻤﺮ ﺭﻭﻏﻦ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﻓﺴـﺎﺩ ﭘﺬﻳـﺮﻱ ﺁﻥ ﻛـﺎﻫﺶ ﻳﺎﺑﺪ . ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺪﺗﻲ ﻛﻪ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻧﻴﻜﻞ ﺩﺭ ﻫﻴﺪﺭﻭﮊﻧﺎﺳﻴﻮﻥ ﺭﻭﻏﻨﻬﺎﻱ ﻧﺒﺎﺗﻲ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ، ﺍﻛﺘﻴﻮﻳﺘﺔ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳـﺖ ﻣـﻲ ﺩﻫﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﺻﻄﻼﺡ «ﻏﻴﺮﻓﻌﺎﻝ» ﻣﻲ ﺷﻮﺩ ﻛﻪ ﻧﻴﺎﺯ ﺑﻪ «ﺑﺎﺯﺳﺎﺯﻱ»، ﺟﻬﺖ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﺠﺪﺩ ﺁﻥ ﺿﺮﻭﺭﺕ ﭘﻴﺪﺍ ﻣﻲ ﻛﻨﺪ . ﺩﺭ ﺍﻳـﻦ ﭘـﺮﻭﮊﻩ ﺍ ﺯ ﻃـﺮﻳﻖ ﮔـﺎﺯ ﻳﻔﻴﻜﺎﺳﻴﻮﻥ، ﻛﺮﺑﻦ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺑﺮ ﺭﻭﻱ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﺩﺭ ﺣﻀﻮﺭ ﺍﻛﺴﻴﮋﻥ ﻫﻮﺍ ﺑﻪ ﻣﻮﻧﻮﺍﻛﺴﻴﺪ ﻛﺮﺑﻦ ﻭ ﺩﻱ ﺍﻛﺴﻴﺪ ﻛﺮﺑﻦ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺷـﺪﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺻـﺤﻨﻪ ﻋﻤـﻞ ﺧـﺎﺭﺝ ﻣـﻲ ﮔـﺮﺩﺩ . ﻫﻤﭽﻨﻴـﻦ ﺩﺭ ﺩﻣﺎﻫـﺎﻱ ﺑﺎﻻ ﻛﻪ ﺟﻬﺖ ﻛﺮﺑﻦ ﺯﺩﺍﻳﻲ ﺑﻪ ﻛﺎﺭ ﻣﻲ ﺭﻭﺩ ﺭﻭﻏﻦ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪﻩ ﺩﺭ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻫﻴﺪﺭﻭﮊﻧﺎﺳـﻴﻮﻥ ﺭﻭﻏـﻨﻬﺎﻱ ﻧﺒﺎﺗـﻲ، ﺍ ﻛﺴـﻴﺪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺍﺯ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﺧﺎﺭﺝ ﻣﻲ ﮔﺮﺩﺩ . ﺁﺯﻣﺎﻳﺸﺎﺕ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪﻩ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺣﺪﻭﺩ ۴۵ ﺩﺭﺻﺪ ﻭﺯﻧﻲ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺖ ﺭﺍ ﻛـﻚ، ﺭﻭﻏـﻦ ﺑﺎﻗـﻴﻤﺎﻧﺪﻩ ﺩﺭ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻭ ﺗﺮﻛﻴﺒﺎﺕ ﻏﻴﺮﻓﻌﺎﻝ ﻛﻨﻨﺪﺓ ﺩﻳﮕﺮ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺩﻫﻨﺪ . ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﺗﺤﻘﻴﻖ ﺩﻣﺎﻱ ﺑﻬﻴﻨﺔ ﻛﺮﺑﻦ ﺯﺩﺍﻳﻲ ﺑﺎ 450 ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺩﻣﺎﻱ ﺑﻬﻴﻨﺔ ° ﺍﻧﺠـﺎﻡ ﺁﺯﻣـﺎﻳﺶ ﺑـﺮ ﺭﻭﻱ ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﻫـﺎﻱ ﻣﺨـﺘﻠﻒ ﻭ ﺗ ﺠـﺰﻳﻪ ﻭ ﺗﺤﻠﻴﻞ ﺩﺍﺩﻩ ﻫﺎ ﺑﺮﺁﻭﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ، ﺍﻳﻦ ﺩﺍﺩﻩ ﻫﺎ ﺩﻣﺎﻱ C ﻛﺮﺑـﻦ ﺯﺩﺍﻳـﻲ ﻣﺸـﺨﺺ ﺳـﺎﺧﺘﻪ ﺍﻧـﺪ . ﻫﻤﭽﻨﻴـﻦ ﺑﻪ ﺩﻟﻴﻞ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺩﻭﺩ ﺯﻳﺎﺩ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﺯ ﺍﻛﺴﻴﺪﺍﺳﻴﻮﻥ ﺭﻭﻏﻨﻬﺎﻱ ﻧﺒﺎﺗﻲ ﺑﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪﻩ ﺩﺭ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ، ﺩﺭ ﻣﺮﺣﻠﺔ ﺩﻳﮕـﺮﻱ ﺍﺯ ﺁﺯﻣﺎﻳﺸـﺎﺕ ﺍﺑـﺘﺪﺍ ﺭﻭﻏـﻨﻬﺎﻱ ﺑ ﺎﻗﻴﻤﺎﻧﺪﻩ ﺩﺭ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﺭﺍ ﺗﻮﺳﻂ ﺣﻼﻝ ﺗﺘﺮﺍﻛﻠﺮﻳﺪ ﻛﺮﺑﻦ (CCl4) ﺍﺳﺘﺨﺮﺍﺝ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺳﭙﺲ ﻣﺨﻠﻮﻁ ﺭﺍ ﺻﺎﻑ ﻛـﺮﺩﻩ ﻭ ﭘـﺲ ﺍﺯ ﺧﺸـﻚ ﻛـﺮﺩﻥ ﺩﺭ ﺩﻣﺎﻫـﺎﻱ ﻣﺨـﺘﻠﻒ ﻛﺮﺑـﻦ ﺯﺩﺍﻳﻲ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ . 

ﺍﻳﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺍﺯ ﺁﺯﻣﺎﻳﺸﺎﺕ ﺗﻮﺍﻓﻖ ﺧﻮﺑﻲ ﺑﺎ ﻣﺮﺣﻠﺔ ﻗﺒﻠﻲ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻧﺸﺎﻥ ﻣـﻲ ﺩﻫـﺪ ۲۳ ﺩﺭﺻـﺪ ﻭﺯﻧـﻲ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺖ ﻏـﻴﺮﻓﻌﺎﻝ ﺭﺍ ﺭﻭﻏﻦ ﺑﺎﻗﻴﻤ ﺎﻧﺪﻩ ﺩﺭ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺣﺪﻭﺩ ۲۲ ﺩﺭﺻﺪ ﻭﺯﻧﻲ ﻛﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻏﻴﺮﻓﻌﺎﻝ ﺭﺍ ﻛﻚ ﻭ ﺳﺎﻳﺮ ﻏﻴﺮﻓﻌﺎﻝ ﻛﻨﻨﺪﻩ ﻫﺎ ﺗﺸﻜﻴﻞ ﻣﻲ ﺩﻫﺪ . ﻭﺍﮊﻩ ﻫﺎﯼ ﮐﻠﻴﺪﯼ : ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻧﻴﮑﻞ، ﮐﺮﺑﻦ ﺯﺩﺍﺋﯽ، ﻫﻴﺪﺭﻭﮊﻧﺎﺳﻴﻮﻥ، ﮔﺎﺯ ﻳﻔﻴﮑﺎﺳﻴﻮﻥ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺖ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺩﺭ ﺻﻨﺎﻳﻊ ﺭﻭﻏﻨﻬﺎﯼ ﻧﺒﺎﺗﯽ ﺑـﻪ ﻣـﻨﻈﻮﺭ ﻫﻴﺪﺭﻭﮊﻧﺎﺳـﻴﻮﻥ ﺭﻭﻏﻨﻬ ﺎﯼ ﻣﺎﻳﻊ ﻭ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺭﻭﻏـﻨﻬﺎﯼ ﺟـﺎﻣﺪ ﺧﻮﺭﺍﮐـﯽ، ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻧﻴﮑﻞ ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﺁﻟﻮﻣﻴﻨﺎ ﻣـﯽ ﺑﺎﺷـﺪ . ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺪﺗﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﮐﺎﺭ ﮐﺮﺩ ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻧﻴﮑﻞ ﺩﺭ ﻓﺮﺁﻳــﻨﺪ ﻫﻴﺪﺭﻭﮊﻧﺎﺳــﻴﻮﻥ ﺭﻭﻏــﻨﻬﺎﯼ ﻣــﺎﻳﻊ ﮔﺬﺷــﺖ، ﺍﻳــﻦ ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﻣﯽ ﺩﻫﺪ . ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻫﺎﯼ ﻧﻴﮑﻞ ﺑﻪ ﺩﻻﻳﻞ ﺯﻳﺮ ﻏﻴﺮﻓﻌﺎﻝ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ [۲ ] : ۱ – ﻧﺸﺴﺖ ﮐﮏ ﺑﺮ ﺭﻭﯼ ﻣﺮﺍﮐﺰ ﻓﻌﺎﻝ ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ۲ – ﮐﻠﻮﺧﻪ ﺷﺪﻥ ﻣﻨﺒﻊ ﮐﺮﺑﻦ ﺩﺍﺭ ﺩﺭ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺭﮔﻪ ﻫﺎﯼ ﮐﺮﺑﻨﯽ ﺩﺭ ﻓﺮﺁﻳﻨﺪﻫﺎﯼ ﻫﻴﺪﺭﻭﮊﻧﺎﺳـﻴﻮﻥ ﺭﻭﻏﻨﻬﺎﯼ ﻧﺒﺎﺗﯽ، ﺍﺳﻴﺪﻫﺎﯼ ﭼﺮﺏ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﮐـﻪ ﺩﺭ ﺗﻤـﺎﺱ ﻣﺴـﺘﻘﻴﻢ ﺑـﺎ ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴـﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ . ﺩﺭ ﻳﮏ ﺩﻣـﺎﯼ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﺎﻧﻨﺪ TB ، ﺭﮔﻪ ﻫﺎﯼ ﮐﺮﺑﻨﯽ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺭﺷﺪ ﻣـﯽ ﮐﻨ ﻨﺪ ﻭ ﺷﺪﺕ ﺗﺸﮑﻴﻞ ﮐﺮﺑﻦ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﺍﻓﺰﺍﻳﺶ ﻣﯽ ﻳﺎﺑﺪ .[ ۱ ] Archive of SID www.SID.irArchive of SID ﻧﺸﺮﻳﻪ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﻓﻨﯽ، ﺟﻠﺪ ۳۷، ﺷﻤﺎﺭﻩ ۴، ﺍﺳﻔﻨﺪﻣﺎﻩ ۱۳۸۲ ۳۲۴ ﻣﻘـﺪﺍﺭ TB ﺑـﻪ ﻓﺎﮐـﺘﻮﺭﻫﺎﯼ ﺯﻳـﺎﺩﯼ ﺑﺴـﺘﮕﯽ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻓﺎﮐﺘﻮﺭﻫﺎﯼ ﺯﻳﺮ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ : ۱ – ﻧﺴــﺒﺖ ﻓﺸــﺎﺭ ﮔــﺎﺯ H2 ﺑــﻪ ﺭﻭﻏــﻦ ﻣــﺎﻳﻊ ﺩﺭ ﺭﺁﮐــﺘﻮﺭ ﻫﻴﺪﺭﻭﮊﻧﺎﺳﻴﻮﻥ ۲ – ﺍﻧﺪﺍﺯﻩ ﺫﺭﺍﺕ ﻧﻴﮑﻞ ۳ – ﺍﺛﺮ ﻣﺘﻘﺎﺑﻞ ﻓﻠﺰ (ﻧﻴﮑﻞ) – ﭘﺎﻳﻪ ﺑـﺎ ﮔﺬﺭ ﺯﻣﺎﻥ، ﺫﺭﺍﺕ ﻧﻴﮑﻞ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺭﻭﯼ ﭘﺎﻳﻪ ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳــﺘﻔﺎﺩﻩ ﺩﺭ ﻫﻴﺪﺭﻭﮊﻧﺎﺳــﻴﻮﻥ، ﺑــﻪ ﺩﻟــﻴﻞ ﺍﺛــﺮﺍﺕ ﻓﺮﺁﻳــﻨﺪﯼ ﻭﺍﺑﺴـﺘﮕﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺎﻳﻪ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﻣﯽ ﺩﻫﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻳﮏ ﻧﻘﻄﻪ ﻣـﺘﻤﺮﮐﺰ ﻣـﯽ ﺷـﻮﻧﺪ (ﮐﻠﻮﺧـﻪ ﺷـﺪﻥ ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ). 

ﺩﺭ ﻧﺘﻴﺠﻪ ﻧﺸﺴـﺖ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴـﻦ ﺗﺠﻤﻊ ﺫﺭﺍﺕ ﻧﻴﮑﻞ ﺩﺭ ﻧﻘﺎﻃﯽ ﺍﺯ ﺳﻄﺢ ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ، ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﮐﺎﺗﺎﻟ ﻴﺴﺖ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﮐﺎﻫﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﺩﻳﮕﺮ ﻗﺎﺩﺭ ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﺑﻮﺩ ﻭﺍﮐﻨﺶ ﻫﻴﺪﺭﻭﮊﻧﺎﺳﻴﻮﻥ ﺭﺍ ﺗﺎ ﺣﺪ ﻣﻄﻠﻮﺏ ﺑﻪ ﭘـﻴﺶ ﺑـﺮﺩ . ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ ﻫﺪﻑ ﺍﺻﻠﯽ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺣﺬﻑ ﮐﮏ ﺑﺎ ﮐﺮﺑﻦ ﺯﺩﺍﺋﯽ ﺍﺯ ﮐﺎﺗﺎﻟﻴﺴﺖ ﻧﻴﮑﻞ ﺭﺍ ﻧﻴﻤﻪ ﻣﺴﺘﻌﻤﻞ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ.